Құдайшылық - жүректе
Баланың мал табары болады, мал шашары болады
Естілердің айтқан сөздерін ескеріп жүрген кісі өзі де есті болады
Өзің құрметтемеген нәрсеге бөтеннен қайтіп құрмет күтесің? 
Құдайдан қорық, пендеден - ұял: балаң бала болсын десең оқыт, мал аяма!
Ер - артық сұраса да азға разы болады, ез - аз сұрар, артылтып берсең де разы болмас
Тіл жүректің айтқанына көнсе - жалған шықпайды
Шала мейір - шала байқайды
Ауруды жаратқан құдай, бірақ ауыртқан құдай емес
Өзің мал таба алмасаң - балаң мал тапсын
ОН АЛТЫНШЫ СӨЗ 26 қыркүйек, 1893

ОН АЛТЫНШЫ СӨЗ

Абайдың көркемдік, әлеуметтік гуманистік және дінге көзқарастары терең білінген еңбегі - қара сөздері. Абайдың қара сөздері (Ғақлия) - ұлы ақынның сөз өнеріндегі көркемдік қуатын, философиядағы даналық дүниетанымын даралап көрсететін классикалық стильде жазылған прозалық шығармасы. Жалпы саны қырық бес, бөлек шығармадан тұратын Абайдың қара сөздері тақырыбы жағынан бір бағытта жазылмаған, әр алуан. Оның алты-жеті үлгісі қысқа болса, қайсыбіреуі мазмұн, тақырып жағынан өзгешелеу, ауқымды болып келеді. Абай өзінің қара сөздерінде шығарманың ажарына ғана назар аударып қоймай, оның тереңдігіне, логикалық мәніне зер салған.

Қазақ құлшылығым құдайға лайық болса екен деп қам жемейді. Тек жұрт қылғанды біз де қылып, жығылып, тұрып жүрсек болғаны дейді. Саудагер несиесін жия келгенде «тапқаным осы, біттім деп, алсаң — ал, әйтпесе саған бола жерден мал қазам ба?» дейтұғыны болушы еді ғой. Құдай тағаланы дәл сол саудагердей қыламын дейді. Тілін жаттықтырып, дінін тазартып, ойланып, үйреніп әлек болмайды. «Білгенім осы, енді қартайғанда қайдан үйрене аламын» дейді. «Оқымадың демесе болады дағы, тілімнің келмегенін қайтушы еді» дейді. Оның тілі өзге жұрттан бөлекше жаратылып па?

Абай Құнанбайұлы

пікір (0)

image

Пікір қалдыру

image