Көпке қорлық жүрмейді
Құдайшылық - жүректе
Шала мейір - шала байқайды
Мал - жұтайды, өнер - жұтамайды
Өзің мал таба алмасаң - балаң мал тапсын
Тіл жүректің айтқанына көнсе - жалған шықпайды
Естілердің айтқан сөздерін ескеріп жүрген кісі өзі де есті болады
Ауруды жаратқан құдай, бірақ ауыртқан құдай емес
Ер - артық сұраса да азға разы болады, ез - аз сұрар, артылтып берсең де разы болмас
Иман сақтауға - қорықпас жүрек, айнымас көңіл, босамас буын керек
ЖИЫРМА ТӨРТІНШІ СӨЗ 26 қыркүйек, 1894

ЖИЫРМА ТӨРТІНШІ СӨЗ

Абайдың көркемдік, әлеуметтік гуманистік және дінге көзқарастары терең білінген еңбегі - қара сөздері. Абайдың қара сөздері (Ғақлия) - ұлы ақынның сөз өнеріндегі көркемдік қуатын, философиядағы даналық дүниетанымын даралап көрсететін классикалық стильде жазылған прозалық шығармасы. Жалпы саны қырық бес, бөлек шығармадан тұратын Абайдың қара сөздері тақырыбы жағынан бір бағытта жазылмаған, әр алуан. Оның алты-жеті үлгісі қысқа болса, қайсыбіреуі мазмұн, тақырып жағынан өзгешелеу, ауқымды болып келеді. Абай өзінің қара сөздерінде шығарманың ажарына ғана назар аударып қоймай, оның тереңдігіне, логикалық мәніне зер салған.

Жер жүзінде екі мың миллионнан көп артық адам бар, екі миллиондай қазақ бар. Біздің қазақтың достығы, дұшпандығы, мақтаны, мықтылығы, мал іздеуі, өнер іздеуі, жұрт тануы ешбір халыққа ұқсамайды. Бірімізді біріміз аңдып, жаулап, ұрлап, кірпік қақтырмай отырғанымыз. Үш миллионнан халқы артық дүниеде бір қала да бар, дүниенің бас-аяғын үш айналып көрген кісі толып жатыр. Өстіп, жер жүзіндегі жұрттың қоры болып, бірімізді біріміз аңдып өтеміз бе? Жоқ, қазақ ортасында да ұрлық, өтірік, өсек, қастық қалып, өнерді, малды түзден, бөтен жақтан түзу жолмен іздеп, өрістерлік күн болар ма екен? Әй, не болсын!.. Жүз қараға екі жүз кісі сұғын қадап жүр ғой, бірін-бірі құртпай, құрымай тыныш таба ма?

Абай Құнанбайұлы

пікір (0)

image

Пікір қалдыру

image