Дүниеде жалғыз қалған адам - өлген адаммен тең: қапашылықтың бәрі соның басында. 

Адам баласын заман өсіреді. 

Иман сақтауға - қорықпас жүрек, айнымас көңіл, босамас буын керек.

Ер - артық сұраса да азға разы болады, ез - аз сұрар, артылтып берсең де разы болмас. 

Мал - жұтайды, өнер - жұтамайды.

Құдайшылық - жүректе.

Өзің мал таба алмасаң - балаң мал тапсын.

Көпке қорлық жүрмейді.

Тіл жүректің айтқанына көнсе - жалған шықпайды.

Надан ел - қуанбас нәрсеге қуанады, ұялмас нәрседен ұялады.

ОТЫЗ БІРІНШІ СӨЗ 26 қыркүйек, 1895

ОТЫЗ БІРІНШІ СӨЗ

Абайдың көркемдік, әлеуметтік гуманистік және дінге көзқарастары терең білінген еңбегі - қара сөздері. Абайдың қара сөздері (Ғақлия) - ұлы ақынның сөз өнеріндегі көркемдік қуатын, философиядағы даналық дүниетанымын даралап көрсететін классикалық стильде жазылған прозалық шығармасы. Жалпы саны қырық бес, бөлек шығармадан тұратын Абайдың қара сөздері тақырыбы жағынан бір бағытта жазылмаған, әр алуан. Оның алты-жеті үлгісі қысқа болса, қайсыбіреуі мазмұн, тақырып жағынан өзгешелеу, ауқымды болып келеді. Абай өзінің қара сөздерінде шығарманың ажарына ғана назар аударып қоймай, оның тереңдігіне, логикалық мәніне зер салған.

Естіген нәрсені ұмытпастыққа төрт түрлі себеп бар: әуелі - көкірегі байлаулы берік болмақ керек; екінші — сол нәрсені естігенде я көргенде ғибрәтлану керек, көңілденіп, тұшынып, ынтамен ұғу керек; үшінші — сол нәрсені ішінен бірнеше уақыт қайтарып ойланып, көңілге бекіту керек; төртінші - ой кеселі нәрселерден қашық болу керек. Егер кез болып қалса, салынбау керек. Ой кеселдері: уайымсыз салғырттық, ойыншы-күлкішілдік, я бір қайғыға салыну, я бір нәрсеге құмарлық пайда болу секілді. Бұл төрт нәрсе - күллі ақыл мен ғылымды тоздыратұғын нәрселер.

Абай Құнанбайұлы

пікір (0)

image

Пікір қалдыру

image